BNEWS Với sản lượng hơn 109.600 tấn cam, bưởi, táo trong năm 2026, Bắc Ninh đẩy mạnh kết nối doanh nghiệp, mở rộng thị trường tiêu thụ, hướng tới nâng cao giá trị nông sản.
Bước vào mùa thu hoạch cuối năm, các vùng trồng cam, bưởi, táo trên địa bàn thành phố Bắc Ninh đang cung ứng lượng hàng hóa lớn cho thị trường. Với tổng diện tích khoảng 10.600 ha, sản lượng ước hơn 109.600 tấn, đây là nguồn nông sản có tiềm năng phát triển thị trường trong nước và xuất khẩu.
Tuy nhiên, để trái cây tiêu thụ thuận lợi, nâng cao giá trị và thu nhập cho người trồng, địa phương đang tháo gỡ những hạn chế về liên kết sản xuất, bảo quản sau thu hoạch và tổ chức thị trường.
* Nguồn cung lớn, mùa thu hoạch nối tiếp nhau
Những tháng cuối năm, các vùng trồng cây ăn quả tại Bắc Ninh bước vào thời điểm thu hoạch nhiều loại trái cây chủ lực. Từ những vườn cam lòng vàng, cam Đường Canh, cam V2 đến các giống bưởi Diễn, bưởi Da xanh, bưởi Đào đường và táo Đài Loan, táo Xuân…, sản phẩm ngày càng đa dạng về chủng loại, đáp ứng nhu cầu tiêu dùng của thị trường, nhất là dịp cuối năm và Tết Nguyên đán.
Những chùm cam chín đỏ, trĩu quả, báo hiệu mùa thu hoạch tại các vùng trồng cây ăn quả trên địa bàn thành phố Bắc Ninh. Ảnh: Đồng Thúy – TTXVN
Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường Bắc Ninh, năm 2026, thành phố có khoảng 53.739 ha cây ăn quả; trong đó, riêng cam, bưởi và táo có tổng diện tích khoảng 10.600 ha, sản lượng ước đạt 109.690 tấn. Cụ thể, bưởi có diện tích 5.200 ha, sản lượng khoảng 47.000 tấn; táo 2.900 ha, sản lượng 35.090 tấn; cam 2.500 ha, sản lượng 27.600 tấn. Đây là những sản phẩm có quy mô sản xuất lớn, tập trung chủ yếu tại các xã, phường thuộc vùng Lục Ngạn, Chũ, Phượng Sơn, Nam Dương, Lục Sơn, Yên Thế và một số địa bàn khác.
Chất lượng sản phẩm từng bước được nâng lên thông qua việc áp dụng các quy trình sản xuất an toàn; trong đó, diện tích bưởi sản xuất theo tiêu chuẩn VietGAP đạt khoảng 3.660 ha, cam khoảng 1.700 ha và táo khoảng 1.500 ha. Các giống cây trồng cũng được đa dạng hóa, tạo lợi thế về chất lượng, hương vị và khả năng cung ứng theo từng phân khúc thị trường.
Thời gian thu hoạch của các loại quả có sự kế tiếp, tạo điều kiện duy trì nguồn cung trong nhiều tháng. Hiện, cam lòng vàng bước vào thời kỳ thu hoạch rộ, kéo dài đến tháng 1/2027; cam Thái, cam Đường Canh tập trung từ giữa tháng 11/2026 đến tháng 2/2027.
Với cây bưởi, bưởi Hoàng, bưởi Da xanh đã thu hoạch từ tháng 9 đến tháng 11; bưởi Đào đường tiếp tục vào vụ từ giữa tháng 11 đến tháng 1/2027, trong khi bưởi Diễn, bưởi Sửu thu hoạch từ giữa tháng 12 đến tháng 2 năm sau. Táo Đào vàng thu hoạch từ cuối tháng 9 đến tháng 10, táo Xuân từ tháng 11/2026 đến tháng 1/2027.
Tại xã Lục Ngạn, cây ăn quả tiếp tục được xác định là một trong những thế mạnh phát triển kinh tế nông nghiệp. Hiện nay, trên địa bàn xã, diện tích táo cho thu hoạch đạt 535,5 ha, sản lượng ước 8.032 tấn, giá bán trung bình khoảng 45.000 đồng/kg. Nhóm cam, quýt, bưởi Diễn, bưởi Sửu và bưởi Da xanh có diện tích khoảng 650 ha, sản lượng ước 10.400 tấn.
Phó Chủ tịch UBND xã Lục Ngạn Ân Minh Tuấn cho biết, địa phương có điều kiện tự nhiên, khí hậu, thổ nhưỡng phù hợp, cùng kinh nghiệm canh tác được tích lũy qua nhiều thế hệ, tạo nên những sản phẩm trái cây có hương vị đặc trưng. Tuy nhiên, sản xuất và tiêu thụ vẫn chịu tác động của biến động giá cả, yêu cầu ngày càng cao về chất lượng, truy xuất nguồn gốc và an toàn thực phẩm. Vì vậy, xã xác định phải chuyển từ tư duy sản xuất những gì mình có sang sản xuất theo nhu cầu thị trường, tăng cường liên kết giữa người trồng, hợp tác xã và doanh nghiệp.
Trong khi đó, phường Chũ giữ vai trò quan trọng trong khâu thu gom, phân loại, đóng gói và đưa trái cây từ các xã vùng Lục Ngạn cũ ra thị trường. Trên địa bàn phường, diện tích cây có múi khoảng 1.090 ha, sản lượng dự kiến năm 2026 đạt khoảng 9.410 tấn, gồm cam lòng vàng, cam Đường Canh, bưởi Da xanh, bưởi Diễn. Nhiều hộ kinh doanh, hợp tác xã đã sản xuất theo hướng VietGAP, sử dụng mã số vùng trồng và tem truy xuất nguồn gốc.
* Gỡ điểm nghẽn để tiêu thụ bền vững
Dù có lợi thế về quy mô và chất lượng, tiêu thụ cam, bưởi, táo hiện vẫn chủ yếu dựa vào thị trường trong nước, thông qua thương lái, đại lý, chợ đầu mối, cửa hàng nông sản, siêu thị và các nền tảng bán hàng trực tuyến. Việc xuất khẩu chưa tương xứng với tiềm năng sản xuất. Đến nay, bưởi Đào đường đã có sản phẩm xuất khẩu sang Nga, nhưng đối với cam và táo, thị trường tiêu thụ vẫn chủ yếu trong nước.
Vườn bưởi sai quả, quả phát triển đồng đều, tạo nguồn nông sản hàng hóa phục vụ thị trường cuối năm. Ảnh: Đồng Thúy – TTXVN
Theo đánh giá của Sở Nông nghiệp và Môi trường Bắc Ninh, liên kết giữa sản xuất, thu mua, sơ chế, bảo quản và phân phối chưa thực sự chặt chẽ; việc ký kết hợp đồng bao tiêu dài hạn còn hạn chế. Khi bước vào thời điểm thu hoạch tập trung, nếu thiếu thông tin thị trường, đầu mối thu mua ổn định và năng lực bảo quản, người sản xuất dễ chịu áp lực về giá bán.
Thực tế tại phường Chũ cho thấy, vào thời điểm trái cây thu hoạch rộ, giá cả phụ thuộc nhiều vào thương lái, có thời điểm nguồn cung vượt nhu cầu khiến giá giảm, ảnh hưởng đến thu nhập của nhà vườn. Trong khi đó, phần lớn sản phẩm vẫn tiêu thụ dưới dạng quả tươi, bán thô; hệ thống kho lạnh, cơ sở sơ chế, phân loại, đóng gói đạt chuẩn còn ít, hoạt động chế biến sâu chưa phát triển tương xứng.
UBND phường Chũ cũng chỉ ra những hạn chế về hạ tầng thương mại. Chợ Chũ đã xuống cấp, chưa đáp ứng vai trò chợ đầu mối nông sản của vùng; địa phương chưa có điểm tập kết, trung chuyển hàng hóa tập trung phục vụ các đơn vị logistics. Bên cạnh đó, kỹ năng bán hàng trực tuyến của một bộ phận nhà vườn còn hạn chế, từ khâu xây dựng hình ảnh, giới thiệu sản phẩm đến đóng gói và tổ chức giao hàng.
Trước thực tế này, Phó Giám đốc Sở Công Thương Bắc Ninh Nguyễn Thế Thi cho biết, ngành công thương đã và đang khảo sát, tổng hợp nhu cầu thu mua của các doanh nghiệp và hệ thống phân phối như: Central Retail, MM Mega Market, WinCommerce, Lotte Mart và chợ đầu mối phía Nam Hà Nội. Một số đơn vị có nhu cầu tiêu thụ từ hàng trăm đến hàng nghìn tấn, tạo cơ hội kết nối đầu ra cho các vùng sản xuất.
Tuy nhiên, khả năng đáp ứng giữa các vùng trồng chưa đồng đều, nhất là về sản lượng tập trung, tiêu chuẩn chất lượng, bao bì, nhãn mác, truy xuất nguồn gốc và khả năng giao hàng ổn định. Do đó, Sở Công Thương xác định việc kết nối cần căn cứ vào nhu cầu thực tế của từng doanh nghiệp, gắn với từng sản phẩm, vùng sản xuất và thời gian thu hoạch, tránh triển khai dàn trải.
Thời gian tới, ngành công thương phối hợp với Sở Nông nghiệp và Môi trường, các cơ quan xúc tiến thương mại, thương vụ Việt Nam ở nước ngoài khảo sát nhu cầu thị trường, hỗ trợ doanh nghiệp, hợp tác xã kết nối với nhà nhập khẩu và hệ thống phân phối. Cùng với đó là thúc đẩy đưa sản phẩm lên các sàn thương mại điện tử, hỗ trợ hoàn thiện hình ảnh, bao bì, nhãn mác, tem truy xuất nguồn gốc và phương án giao hàng phù hợp.
Đối với thị trường xuất khẩu, trước mắt, tập trung củng cố những kết quả đã có của bưởi Đào đường tại Nga; đồng thời, tìm kiếm đối tác đối với những sản phẩm có đủ điều kiện. Việc mở rộng thị trường phải gắn với yêu cầu về chất lượng, an toàn thực phẩm, kiểm dịch thực vật, mã số vùng trồng và cơ sở đóng gói.
Ở góc độ địa phương, xã Lục Ngạn sẽ tăng cường kết nối cung cầu, chủ động phối hợp với doanh nghiệp, hợp tác xã, thương nhân và đơn vị phân phối để tìm kiếm đơn hàng, mở rộng thị trường. Phường Chũ dự kiến tổ chức Tuần lễ cam, bưởi và sản phẩm đặc trưng năm 2026; đẩy mạnh livestream bán hàng, phát huy vai trò Hội Doanh nghiệp phường mới thành lập trong kết nối nhà vườn với các hệ thống phân phối, đơn vị logistics. Địa phương cũng từng bước chuyển đổi mô hình quản lý, kinh doanh, khai thác chợ Chũ giai đoạn 2026-2027 theo hướng trở thành đầu mối nông sản của khu vực.
Cùng với các hoạt động xúc tiến tại cơ sở, thành phố dự kiến tổ chức Lễ hội trái cây Bắc Ninh năm 2026 từ ngày 4-7/12 tại Quảng trường trung tâm phường Chũ. Sự kiện do Sở Công Thương phối hợp với Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tổ chức, với sự tham gia của các xã, phường, doanh nghiệp, hợp tác xã và cơ sở sản xuất, kinh doanh trong và ngoài thành phố. Đây là dịp quảng bá các sản phẩm trái cây chủ lực; đồng thời, tạo không gian kết nối trực tiếp giữa nhà sản xuất với doanh nghiệp thu mua, hệ thống phân phối và người tiêu dùng.
Tại lễ hội sẽ bố trí các khu vực trưng bày trái cây, nông sản; giới thiệu sản phẩm công nghiệp nông thôn tiêu biểu, sản phẩm OCOP, làng nghề và các sản phẩm chế biến từ nông sản. Một khu vực khác dành để giới thiệu công nghệ, máy móc, thiết bị phục vụ sản xuất, thu hoạch, bảo quản, chế biến, truy xuất nguồn gốc và logistics. Các sản phẩm cam, bưởi, táo, ổi cùng nông sản đặc trưng được giới thiệu gắn với thông tin vùng trồng, chủ thể sản xuất và truy xuất nguồn gốc.
Trong khuôn khổ lễ hội còn có các hoạt động xúc tiến thương mại, livestream bán hàng, quảng bá du lịch nông nghiệp; tổ chức tham quan, trải nghiệm tại 5-7 vườn cây ăn quả đẹp ở các địa phương như: Lục Ngạn, Chũ, Nam Dương, Phượng Sơn, Phúc Hòa. Thành phố dự kiến bố trí các tuyến xe ô tô, xe điện miễn phí đưa đón người dân, du khách đến tham quan lễ hội và các vùng trồng cây ăn quả. Thông qua sự kiện, thành phố hướng tới hỗ trợ doanh nghiệp, hợp tác xã và hộ sản xuất quảng bá thương hiệu, tìm kiếm đối tác, kết nối với hệ thống phân phối, siêu thị, trung tâm thương mại, cơ sở thu mua và chế biến, từng bước hình thành các hợp đồng tiêu thụ ổn định.
Với nguồn cung lớn, chủng loại đa dạng và thời gian thu hoạch kéo dài, cam, bưởi, táo Bắc Ninh có nhiều dư địa mở rộng thị trường. Việc chuyển từ tiêu thụ sản phẩm theo mùa vụ sang xây dựng chuỗi cung ứng chuyên nghiệp, bền vững sẽ là hướng đi quan trọng để nâng cao giá trị nông sản và thu nhập cho người trồng.
Theo BNews/