BNEWS Tạp chí African Business mới đây đã chỉ ra 4 công nghệ mang tính đột phá có tiềm năng giải quyết triệt để “cơn khát” năng lượng và kết nối lưới điện đến những cộng đồng hẻo lánh nhất tại châu Phi.
Biến rác thải thành năng lượng Mô hình đốt rác thải sinh hoạt (waste-to-energy) truyền thống như dự án 30 MW tại Freetown (Sierra Leone) đang bộc lộ nhiều điểm yếu về ô nhiễm môi trường. Do đó, xu hướng sản xuất điện từ sinh khối (biomass) đang nổi lên như một giải pháp thay thế hoàn hảo cho châu Phi. Điển hình là nhà máy Biovea Energie 46 MW tại Côte d’Ivoire– sử dụng phế phẩm từ sản xuất dầu cọ, hay các hệ thống hầm ủ biogas kỵ khí (anaerobic) tạo ra khí đốt từ phân động vật và phế phụ phẩm nông nghiệp như nhà máy 9,8 MW Bronkhorstspruit tại Nam Phi. Các dự án này vừa tạo thêm nguồn thu cho nông dân, vừa cung cấp nguồn điện nền liên tục cho lưới điện.
Năng lượng đóng vai trò quan trọng trong phát triển kinh tế. Ảnh: THX/TTXVN
Khoan sâu hơn tìm nhiệt năng Kenya (Kê-ni-a) hiện là quốc gia duy nhất tại châu Phi coi trọng điện địa nhiệt, đáp ứng gần 50% nhu cầu điện năng toàn quốc nhờ lợi thế địa chất của Thung lũng đứt gãy Đông Phi. Tuy nhiên, các quốc gia khác hoàn toàn có thể khai thác tiềm năng này thông qua Hệ thống Địa nhiệt tăng cường (EGS). Công nghệ này cho phép khoan sâu hơn 5.000 mét để chạm tới các lớp đá nóng, sau đó bơm nước lạnh xuống để thu hơi nước bốc lên. Mặc dù chi phí còn đắt đỏ, nhưng các thử nghiệm gần đây tại Mỹ và châu Âu cho thấy chi phí khoan đã giảm mạnh, mở ra triển vọng tiếp cận địa nhiệt cho cả những quốc gia Tây và Trung Phi nằm cách xa các mảng kiến tạo địa chất. Định nghĩa lại công nghệ lưu trữ Hệ thống lưu trữ năng lượng bằng pin (BESS) đang phát triển mạnh nhưng vấp phải hạn chế về thời gian lưu trữ, chi phí vật liệu (lithium) và rủi ro cháy nổ. Để khắc phục, công ty Tree Associates (Anh) đang thử nghiệm hệ thống lưu trữ bằng khí nén tại bang Kano (Nigeria), sử dụng điện Mặt Trời dôi dư thừa để nén khí và xả qua tua-bin khi cần.Táo bạo hơn, Tập đoàn Eskom của Nam Phi đang hợp tác với Energy Vault để thử nghiệm Hệ thống lưu trữ năng lượng trọng lực (GESS) tại nhà máy điện Hendrina. Mô hình này dùng điện năng dư thừa để kéo các khối tro than tái chế nặng lên cao và thả rơi để quay máy phát điện khi có nhu cầu. Lợi thế lớn nhất của GESS là lưu trữ vô thời hạn mà không bị suy hao như pin hóa học, đồng thời có thể tận dụng hàng ngàn hầm mỏ sâu bỏ hoang tại châu Phi làm không gian vận hành. Điện mặt trời từ không gian Để vượt qua rào cản “Mặt Trời lặn”, công nghệ điện Mặt Trời trên không gian (SBSP) đang tiến gần hơn tới hiện thực với các dự án thương mại đầu tiên dự kiến vận hành vào năm 2030. Mô hình này định vị các tấm pin Mặt Trời ngoài không gian để hướng về phía Mặt Trời 24/7 và truyền năng lượng trực tiếp về Trái Đất. Giống như internet vệ tinh Starlink, SBSP có thể truyền tải điện năng đến các mỏ khai thác xa xôi hoặc các cộng đồng hẻo lánh tại châu Phi mà không cần xây dựng hệ thống đường dây truyền tải tốn kém. Theo ông Kobina Hughes, đại sứ của công ty SBSP TerraSpark, châu Phi chỉ cần các “trạm thu nhận” là có thể đảo ngược hoàn toàn bài toán thiếu hụt hạ tầng điện lưới tại châu lục này. Source: BNews