BNEWS OCOP đang mở ra hướng phát triển mới cho nông nghiệp Tây Ninh, khi đặc sản địa phương không chỉ được nâng tầm về chất lượng mà còn từng bước khẳng định thương hiệu.
Các chủ thể OCOP đưa những sản phẩm chất lượng đến gần người tiêu dùng thông qua hoạt động quảng bá tại Lễ hội nông sản đặc trưng và sản phẩm OCOP tỉnh Tây Ninh. Ảnh: Giang Phương – TTXVN
Chương trình Mỗi xã một sản phẩm (OCOP) đang mở ra hướng phát triển mới cho nông nghiệp Tây Ninh, khi những đặc sản địa phương không chỉ được nâng tầm về chất lượng mà còn từng bước khẳng định thương hiệu, gắn với bản sắc văn hóa và giá trị kinh tế bền vững. Đồng hành với đó, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và ứng dụng công nghệ trong sản xuất, chế biến, đóng gói, truy xuất nguồn gốc và kênh bán hàng đang tạo động lực gia tăng giá trị, giúp sản phẩm OCOP tiếp cận người tiêu dùng hiệu quả hơn.
OCOP tạo đòn bẩy nâng tầm nông sản địa phương Từ lâu, muối ớt tôm đã trở thành một trong những hương vị đặc trưng gắn với vùng đất Tây Ninh. Đằng sau mỗi hũ muối không chỉ là công thức chế biến truyền thống, mà còn là câu chuyện về hành trình chuẩn hóa sản phẩm, xây dựng thương hiệu và đưa đặc sản địa phương bước vào thị trường cạnh tranh bằng chất lượng. Tại phường Gò Dầu, cơ sở sản xuất muối ớt tôm Hai Nhân là một trong những sản phẩm OCOP 3 sao tiêu biểu của địa phương. Từ nền tảng hương vị mặn, cay, thơm đặc trưng của muối tôm Tây Ninh, anh Trần Thanh Nhân, chủ cơ sở, đã từng bước hoàn thiện quy trình sản xuất, đầu tư bao bì và tiêu chuẩn chất lượng để sản phẩm đạt chứng nhận OCOP.
Sản phẩm bánh tráng, muối ớt tôm Tây Ninh, trở thành đặc sản OCOP tiêu biểu của địa phương. Ảnh: Giang Phương – TTXVN
Anh Nhân chia sẻ, mục tiêu của cơ sở không dừng lại ở việc tạo ra một sản phẩm ngon, mà còn mong muốn đưa hương vị quê hương đến tay người tiêu dùng với chất lượng tốt nhất. Cùng với dòng muối ớt tôm truyền thống, sản phẩm muối ớt chay của sở cũng được phát triển để hiện diện tại các điểm, khu du lịch, góp phần quảng bá hình ảnh đặc sản Tây Ninh đến du khách trong và ngoài nước.
Tại xã Tân Hưng, vùng đất Đồng Tháp Mười nổi tiếng với các sản phẩm mắm, khô, cá, gạo và mật ong. Tham gia Lễ hội nông sản đặc trưng và sản phẩm OCOP tỉnh Tây Ninh tại Khu du lịch quốc gia núi Bà Đen, địa phương giới thiệu 16 sản phẩm tiêu biểu. Đây đều là những sản phẩm chủ lực, mang đậm bản sắc văn hóa và lợi thế sinh thái của vùng sông nước. Ông Phan Hòa Nông, Chủ tịch UBND xã Tân Hưng, cho biết địa phương kỳ vọng thông qua kỳ lễ hội, các sản phẩm OCOP sẽ được người tiêu dùng biết đến nhiều hơn, từ đó mở rộng thị trường tiêu thụ cho bà con nông dân. Ông Phan Hòa Nông nhấn mạnh, cùng với việc tiếp tục nâng cao chất lượng và quảng bá thương hiệu, xã định hướng phát triển nông nghiệp gắn với du lịch sinh thái nghỉ dưỡng gắn với vùng Đồng Tháp Mười, lấy Khu bảo tồn đất ngập nước Láng Sen – khu Ramsar thứ 7 của Việt Nam làm điểm nhấn kết nối trải nghiệm du lịch với tiêu thụ sản phẩm OCOP.
Muối ớt tôm Hai Nhân, sản phẩm OCOP 3 sao của phường Gò Dầu, tỉnh Tây Ninh, từng bước khẳng định thương hiệu bằng chất lượng và quy trình sản xuất đạt chuẩn. Ảnh: Giang Phương – TTXVN
Tại xã Tân Châu, hành trình xây dựng OCOP cũng được mở rộng từ những đặc sản sẵn có như dưa lưới (đạt 3 sao) cùng với phát triển vùng trồng cau, bưởi và tinh bột sắn dây. Theo bà Nguyễn Việt Anh Thư, Chủ tịch UBND xã Tân Châu, địa phương sẽ tiếp tục phát triển thêm các sản phẩm OCOP mới, đồng thời khai thác lợi thế cảnh quan sông Tha La và cầu Tha La để hình thành mô hình du lịch gắn với thương mại, dịch vụ và nông nghiệp chất lượng cao.
Từ những vùng nguyên liệu đến các sản phẩm mang đậm bản sắc địa phương, OCOP đang mở ra một cách tiếp cận mới cho nông nghiệp Tây Ninh: không chỉ bán nông sản, mà còn bán giá trị văn hóa, câu chuyện của từng vùng quê và trải nghiệm gắn với sản phẩm. Đến nay, toàn tỉnh có 417 sản phẩm OCOP đạt từ 3 đến 5 sao, gồm 1 sản phẩm 5 sao, 87 sản phẩm 4 sao và 329 sản phẩm 3 sao. Hệ sinh thái sản phẩm đặc sản ngày càng phong phú đã tạo nền tảng quan trọng để kinh tế nông thôn phát triển theo hướng đa giá trị. Lợi thế ấy được củng cố bởi quy mô sản xuất nông nghiệp rộng lớn. Với khoảng 600.000 ha đất nông nghiệp, Tây Ninh hình thành nhiều vùng sản xuất tập trung, đa dạng các nhóm sản phẩm từ lúa gạo, mì, cao su, mía, đậu phộng đến thanh long, mãng cầu, chanh, sầu riêng cùng các ngành chăn nuôi và thủy sản. Trên nền nguyên liệu đó, nhiều sản phẩm chế biến đặc trưng như bánh tráng, muối ớt, tinh bột mì và các sản phẩm chăn nuôi, thủy sản ứng dụng công nghệ cao đã tham gia chuỗi cung ứng trong nước và từng bước mở rộng thị trường xuất khẩu. Nhận diện, tháo gỡ “điểm nghẽn” để OCOP phát triển bền vững
Sản phẩm OCOP Tây Ninh được cơ sở sản xuất đầu tư bao bì, nhãn mác, góp phần nâng cao giá trị và sức cạnh tranh trên thị trường. Ảnh: Giang Phương – TTXVN
Theo định hướng phát triển giai đoạn 2026–2030, Tây Ninh xác định nông nghiệp tiếp tục h là một trong những trụ cột kinh tế của tỉnh, đóng góp khoảng 13–14% GRDP. Khu vực nông, lâm nghiệp và thủy sản phấn đấu đạt tốc độ tăng trưởng bình quân 3–3,5% mỗi năm, hướng tới mức 4%.
Tuy nhiên, trong bối cảnh thị trường ngày càng khắt khe, gia tăng sản lượng không còn là mục tiêu duy nhất. Chất lượng, tiêu chuẩn sản phẩm, truy xuất nguồn gốc, xây dựng thương hiệu, chế biến sâu, năng lực phân phối và khả năng tiếp cận người tiêu dùng mới là những yếu tố quyết định giá trị gia tăng của nông sản. Lưu ý cho Tây Ninh, ông Lê Minh Hoan, nguyên Phó Chủ tịch Quốc hội, nguyên Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (nay là Bộ Nông nghiệp và Môi trường) nhấn mạnh rằng nông nghiệp bền vững không còn là câu chuyện chạy theo sản lượng, mà phải hướng đến gia tăng giá trị trên mỗi đơn vị tài nguyên. Theo ông Lê Minh Hoan: “Nông nghiệp bền vững trước hết cần chuyển từ tối đa hóa sản lượng sang tối đa hóa giá trị trên một đơn vị tài nguyên. Năng suất vẫn quan trọng nhưng sau năng suất ấy phải là hiệu quả, sau hiệu quả phải là giá trị, sau giá trị phải là chất lượng sống. Và tất cả phải là câu hỏi: Người nông dân có sống tốt hơn không?”. Ông Lê Minh Hoan cũng cho rằng cần thay đổi tư duy phát triển bằng cách đưa thị trường về đầu cánh đồng, thay vì sản xuất trước rồi mới tìm đầu ra.
Việc nâng tầm sản phẩm OCOP tạo nền tảng để nông sản Tây Ninh gia tăng giá trị, mở rộng thị trường và phát triển bền vững. Ảnh: Giang Phương – TTXVN
Ông Lê Minh Hoan nhận định: “Có một lý hiện nay là sản xuất trước rồi mới tìm thị trường. Trồng rồi mới tìm người mua. Thu hoạch rồi mới hỏi giá. Có sản phẩm rồi mới nghĩ đến bao bì. Có OCOP rồi mới nghĩ tới cách bán OCOP. Hay nói vui một chút, bình thường làm xong bài rồi mới đi tìm đề thi”.
Theo ông, OCOP chỉ thực sự bền vững khi sản phẩm được hình thành từ nhu cầu thị trường, gắn với câu chuyện bản địa, chất lượng và năng lực xây dựng thương hiệu ngay từ đầu. Về định hướng của tỉnh, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Tây Ninh Nguyễn Minh Lâm cho rằng, để các sản phẩm OCOP thực sự đứng vững bằng chất lượng và thương hiệu, nông nghiệp Tây Ninh cần một sự chuyển đổi mạnh mẽ về tư duy phát triển. Đó là chuyển từ sản xuất những gì mình có sang sản xuất theo nhu cầu thị trường; từ bán nông sản thô sang chế biến sâu, xây dựng thương hiệu và mở rộng thị trường; đồng thời chuyển từ sản xuất manh mún sang liên kết chuỗi bền vững giữa nông dân, hợp tác xã và doanh nghiệp. Để hiện thực hóa định hướng này, bên cạnh sự chủ động của doanh nghiệp, hợp tác xã và người nông dân, vai trò kiến tạo của chính quyền được xác định là yếu tố quan trọng, nhất là trong tháo gỡ các rào cản về đất đai, đầu tư, thủ tục, vùng trồng và hạ tầng phục vụ sản xuất. Từ thực tiễn phát triển, ông Nguyễn Minh Lâm thẳng thắn nhận định, khi doanh nghiệp gặp khó về đất đai, thủ tục đầu tư thì sẽ thiếu vùng nguyên liệu ổn định dẫn tới doanh nghiệp khó đầu tư chế biến; sản xuất không đạt tiêu chuẩn thì khó tiếp cận các thị trường lớn; còn thiếu liên kết bền chặt thì người nông dân khó yên tâm đầu tư lâu dài. Theo lãnh đạo tỉnh, nông nghiệp cần được nhìn nhận như một chuỗi giá trị thống nhất thay vì những khâu tách rời.
Trái mãng cầu được nâng tầm bằng quy trình canh tác theo tiêu chuẩn, từng bước trở thành thương hiệu đặc sản độc đáo của vùng ven chân núi Bà Đen, tỉnh Tây Ninh. Ảnh: Giang Phương – TTXVN
Từ đó, Tây Ninh định hướng tổ chức lại sản xuất theo các vùng nguyên liệu phù hợp với lợi thế từng địa phương và nhu cầu thị trường, đồng thời tăng cường liên kết giữa doanh nghiệp, hợp tác xã và người nông dân.
“Doanh nghiệp cần vùng nguyên liệu, hợp tác xã cần thị trường, người nông dân cần đầu ra ổn định. Chỉ khi ba bên cùng có lợi thì mối liên kết mới bền vững”, ông Nguyễn Minh Lâm nhấn mạnh. Song hành với liên kết sản xuất, tỉnh cũng ưu tiên phát triển chế biến sâu, xây dựng thương hiệu và mở rộng thị trường tiêu thụ. Chuyển đổi số được xác định không chỉ để hiện đại hóa quy trình quản lý, mà phải mang lại hiệu quả thực chất, giúp nông dân giảm chi phí, doanh nghiệp nâng cao năng lực quản trị và sản phẩm OCOP gia tăng sức cạnh tranh. Khi chất lượng được chuẩn hóa, thương hiệu được vun đắp và các chủ thể trong chuỗi giá trị cùng đồng hành, những đặc sản mang bản sắc địa phương sẽ có nền tảng vững chắc để phát triển bền vững và vươn xa.
Giang Phương/vnanet.vn
Theo BNews/