BNEWS Huế triển khai kế hoạch nghiên cứu, thử nghiệm có kiểm soát các ứng dụng công nghệ số nhằm khai thác, phát huy giá trị di sản giai đoạn 2026 – 2028.
Di sản thế giới quần thể di tích Cố đô Huế. Ảnh: Hồ Cầu/TTXVN
UBND thành phố Huế đã ban hành Kế hoạch số 618/KH-UBND về nghiên cứu, triển khai thử nghiệm có kiểm soát ứng dụng công nghệ số phục vụ phát triển kinh tế di sản số giai đoạn 2026 – 2028, hướng tới khai thác và phát huy giá trị di sản gắn với ứng dụng công nghệ, bảo đảm yêu cầu bảo tồn và quản trị rủi ro.
Theo kế hoạch do Phó Chủ tịch UBND thành phố Huế Trần Hữu Thùy Giang ký ban hành ngày 4/11/2026, thành phố phấn đấu đến hết năm 2028 hình thành định hướng và khung chuẩn bị cho việc nghiên cứu, xem xét triển khai thử nghiệm có kiểm soát các ứng dụng công nghệ số trong lĩnh vực kinh tế di sản.
Trong đó, tập trung làm rõ đối tượng, phạm vi, điều kiện, cơ chế quản lý, yêu cầu công nghệ, phương án thương mại hóa, bảo vệ di sản, quản trị dữ liệu và kiểm soát rủi ro. Việc tổ chức thử nghiệm sẽ được xem xét theo tiến độ thực tế, chỉ thực hiện khi có chủ thể, giải pháp và hồ sơ đáp ứng đầy đủ yêu cầu.
Một trong những nhiệm vụ trọng tâm là xác định các nhóm đối tượng có tiềm năng phát triển kinh tế di sản số, bao gồm dữ liệu và tài sản số về di sản; sản phẩm, dịch vụ và trải nghiệm số; các giải pháp công nghệ hỗ trợ bảo tồn, quản lý, phát huy giá trị di sản cùng những mô hình khai thác, cung cấp dịch vụ và hợp tác phù hợp quy định.
Thành phố đồng thời rà soát cơ sở pháp lý, thẩm quyền, quy trình phối hợp và những nội dung cần áp dụng cơ chế thử nghiệm; đánh giá mức độ sẵn sàng của dữ liệu, hạ tầng, công nghệ, thị trường cũng như năng lực của các chủ thể có khả năng tham gia. Trên cơ sở đó, xây dựng các tiêu chí tiếp nhận, sàng lọc và xem xét đề xuất thử nghiệm.
Đáng chú ý, kế hoạch đặt ra yêu cầu nghiên cứu nguyên tắc thương mại hóa và phân chia lợi ích, bảo đảm hài hòa giữa mục tiêu bảo tồn di sản, lợi ích công cộng, quyền quản lý di sản và động lực tham gia của các tổ chức, doanh nghiệp.
Cùng với đó, thành phố sẽ nghiên cứu giới hạn thử nghiệm, các yêu cầu về bảo vệ di sản, quản trị dữ liệu, an ninh mạng, an ninh dữ liệu, bảo vệ dữ liệu cá nhân và cơ chế giám sát, xử lý rủi ro. Việc rà soát, lựa chọn và áp dụng các quy chuẩn kỹ thuật, tiêu chuẩn, định mức kinh tế – kỹ thuật phù hợp cũng được chú trọng nhằm chuẩn hóa hoạt động số hóa, quản lý, kết nối, chia sẻ và khai thác dữ liệu di sản số.
Theo kế hoạch, các hoạt động nghiên cứu và chuẩn bị điều kiện được triển khai trên địa bàn thành phố Huế trong giai đoạn 2026 – 2028. Phạm vi, đối tượng, thời gian, địa điểm và quy mô từng thử nghiệm chỉ được xác định sau khi có đề xuất cụ thể, được thẩm định và cấp có thẩm quyền xem xét quyết định.
Việc lựa chọn các mô hình thử nghiệm phải bảo đảm nguyên tắc trung lập về công nghệ, không lựa chọn trước doanh nghiệp; ưu tiên những giải pháp giải quyết vấn đề thực tiễn, có tính đổi mới, khả năng kiểm chứng và mang lại giá trị cho công tác bảo tồn, phát huy di sản.
Cơ chế thử nghiệm có kiểm soát (sandbox) chỉ được áp dụng đối với những nội dung pháp luật chưa quy định rõ hoặc cần kiểm chứng trong phạm vi được phép, không sử dụng để miễn trừ các điều kiện chuyên ngành đã được quy định đầy đủ.
Các tổ chức, doanh nghiệp đề xuất thử nghiệm phải chứng minh năng lực kỹ thuật, nhân lực, tài chính và quản trị rủi ro; đồng thời có phương án bảo vệ di sản, dữ liệu, người tham gia và bên thứ ba, cũng như nguồn lực khắc phục, bồi thường và phương án kết thúc thử nghiệm.
Đối với quyền khai thác dữ liệu, tài sản công, sở hữu trí tuệ, cơ chế tài chính và lợi ích phát sinh, kế hoạch yêu cầu phải được xác định bằng văn bản đúng thẩm quyền trước khi đưa vào vận hành thử nghiệm.
Để triển khai, thành phố tập trung thực hiện các nhiệm vụ từ xác định đối tượng và nhu cầu phát triển kinh tế di sản số, đánh giá cơ chế pháp lý, công nghệ và mức độ sẵn sàng đến nghiên cứu khả năng thương mại hóa, quản trị dữ liệu, kiểm soát rủi ro và chuẩn bị tiếp nhận các đề xuất thử nghiệm.
Bên cạnh đó, thành phố sẽ xây dựng, đề xuất đặt hàng các nhiệm vụ khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo cấp bộ; tổ chức đánh giá và xác định định hướng sau thử nghiệm.
Lộ trình thực hiện được chia thành bốn giai đoạn, gồm rà soát, nghiên cứu và xác định định hướng; hoàn thiện khung chuẩn bị và kết nối các chủ thể; xem xét, chuẩn bị và tổ chức thử nghiệm khi đủ điều kiện; cuối cùng là đánh giá kết quả và đề xuất các bước tiếp theo.
Source: BNews